NORA Principes¶

De Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) biedt architectuurprincipes voor de inrichting van dienstverlening door de overheid. Onderstaande principes (NAP01–NAP17) zijn afkomstig uit het NORA-raamwerk en zijn relevant voor de architectuur van het CIZ.

NAP01 — Verplaats je in de gebruiker¶


Stelling	Ontwerp, realiseer en verbeter de dienst vanuit het perspectief van de afnemer.
Rationale	Om een kwalitatief goede dienst met ondersteunende systemen te leveren is het nodig om niet alleen het perspectief van de overheidsdienstverlener, maar óók het perspectief, de beweegredenen, verwachtingen en context van de afnemer mee te nemen.
Kwaliteitsdoelen	Ontvankelijk, Verantwoord, Begrijpelijk, Transparant, Uniform, Overzichtelijk, Toegankelijk

NAP02 — Geef inzicht in de afhandeling van de dienst¶


Stelling	Informeer de afnemer over de dienst, zowel procesmatig als inhoudelijk.
Rationale	Afnemers willen graag inzicht hebben in de voortgang en (deel)beslissingen van de dienstverlening. De overheidsdienstverlener neemt onzekerheid weg door transparantie te bieden. Door informatie duurzaam toegankelijk te houden wordt de traceerbaarheid van beslissingen gegarandeerd.
Kwaliteitsdoelen	Privacy, Verantwoord, Begrijpelijk, Transparant, Overzichtelijk

NAP03 — Lever een kanaal-onafhankelijk resultaat¶


Stelling	Lever een gelijkwaardige uitkomst, ongeacht het gebruikte kanaal. Bied de dienst aan via internet, fysiek (off-line) en eventueel via andere passende kanalen.
Rationale	Afnemers verwachten een gelijkwaardig resultaat, dat niet beïnvloed wordt door hun kanaalkeuze. De geleverde informatie is in alle gevallen hetzelfde, ongeacht de plaats of medewerker die deze informatie levert.
Kwaliteitsdoelen	Betrouwbaar, Ontvankelijk, Uniform, Toegankelijk

NAP04 — Bundel diensten¶


Stelling	Bundel de dienst met andere voor de afnemer relevante diensten binnen de keten, zodat die in één keer afgenomen kunnen worden.
Rationale	Door bundeling van diensten nemen gebruiksgemak en meerwaarde voor afnemers toe: waar voorheen meerdere aanvragen nodig waren, kan nu met één aanvraag worden volstaan. Tevens kunnen overheidsdienstverleners zo efficiënter samenwerken.
Kwaliteitsdoelen	Gebundeld, Overzichtelijk, Toegankelijk

NAP05 — Bied de dienst proactief aan¶


Stelling	Bied de dienst aan wanneer dit in het belang is of zou kunnen zijn voor de afnemer.
Rationale	Het gebruik en gemak van diensten neemt toe wanneer overheidsdienstverleners acteren op signalen die duiden op (latente) behoeften bij de afnemer. Afnemers hoeven daardoor niet eerst zelf de vraag te stellen, of te weten welke diensten beschikbaar zijn.
Kwaliteitsdoelen	Ontvankelijk, Proactief

NAP06 — Hergebruik vóór kopen vóór maken¶


Stelling	Ga uit van overheidsbreed hergebruik van diensten, of onderdelen daarvan voordat je overgaat tot het kopen of het laten maken.
Rationale	Hergebruik van diensten of onderdelen daarvan is duurzaam en kostenefficiënt, en bovendien leidt dit tot standaardisering van dienstverlening en informatievoorzieningen. Als hergebruik niet mogelijk is, ga dan na of aanpassing op het bestaande mogelijk is.
Kwaliteitsdoelen	Duurzaam, Uniform, Kostenefficiënt, Innovatief

NAP07 — Bouw diensten modulair op¶


Stelling	Maak bij de ontwikkeling van diensten gebruik van een modulaire indeling met een maximale interne samenhang en minimale externe koppelingen.
Rationale	Door diensten modulair op te bouwen en te ontkoppelen wordt de flexibiliteit vergroot, wat leidt tot meer wendbaarheid, meer hergebruik en duurzaamheid.
Kwaliteitsdoelen	Duurzaam, Wendbaar, Noodzakelijk, Innovatief

NAP08 — Standaardiseer waar mogelijk¶


Stelling	Standaardiseer waar het kan, maak specifiek waar het moet.
Rationale	Standaardisatie reduceert variëteit en kosten, en zorgt voor een betere interoperabiliteit en beveiliging. Hiermee komt bovendien een grotere wendbaarheid tot stand. Door te kiezen voor open standaarden wordt vendor lock-in voorkomen.
Kwaliteitsdoelen	Wendbaar, Uniform, Kostenefficiënt

NAP09 — Beschrijf de dienst nauwkeurig¶


Stelling	Beschrijf de dienst nauwkeurig en positioneer deze helder binnen het dienstenaanbod.
Rationale	Een nauwkeurige beschrijving is belangrijk voor burgers en bedrijven om te begrijpen wanneer zij een dienst kunnen of moeten afnemen, en voor de overheid om te zorgen dat de dienstverlening transparant en bestuurlijk verantwoord is. Een heldere positionering zorgt dat diensten goed vindbaar zijn en aansluiten op de keten.
Kwaliteitsdoelen	Verantwoord, Begrijpelijk, Transparant, Vindbaar

NAP10 — Neem gegevens als fundament¶


Stelling	Gebruik gegevens als fundament voor het ontwerp, realisatie en doorontwikkeling van de dienst en richt het beheer hiervan goed in.
Rationale	De kwaliteit en toegankelijkheid van gegevens bepaalt de waarde van de dienst. De onderliggende gegevens kennen meestal een veel langere levenscyclus dan de systemen waarin deze verwerkt worden. Daarom is het essentieel dat het beheer van gegevens in de keten op orde is, vanaf het ontstaan ervan tot en met de vernietiging (conform bewaartermijnen).
Kwaliteitsdoelen	Betrouwbaar, Beschikbaar, Integer, Begrijpelijk, Uniform, Vindbaar, Kostenefficiënt, Gebundeld, Overzichtelijk, Toegankelijk

NAP11 — Pas doelbinding toe¶


Stelling	Geef burgers en bedrijven de zekerheid dat informatie over hen alleen wordt gebruikt voor de doelen waarvoor deze oorspronkelijk is verzameld.
Rationale	Afspraken over het gebruik van informatie zijn nodig voor een vertrouwen in de dienstverlening. Door informatie niet te gebruiken voor andere processen of diensten binnen de overheid, wordt zekerheid naar burgers en bedrijven geboden.
Kwaliteitsdoelen	Betrouwbaar, Privacy, Verantwoord, Vertrouwelijk

NAP12 — Informeer bij de bron¶


Stelling	Maak bij de dienst gebruik van gegevens die afkomstig zijn uit een bronregistratie.
Rationale	Voor betrouwbare dienstverlening is het hergebruik van de juiste informatie en documenten van cruciaal belang. Uitgangspunt is dat er voor gegevens waar de overheid gebruik van maakt, altijd één bron bestaat die leidend is.
Kwaliteitsdoelen	Wendbaar, Noodzakelijk, Uniform

NAP13 — Beheers risico's voortdurend¶


Stelling	Maak in alle stappen van ontwerp en doorontwikkeling van de dienst de risico's inzichtelijk en stuur op een afgewogen beheersing ervan.
Rationale	Wanneer helder in beeld is welke gevaren en bedreigingen van toepassing zijn, kunnen gepaste beheersmaatregelen worden genomen. Telkens kan de afweging worden gemaakt in welke mate de kosten en inspanningen van verdere mitigatie in verhouding staan tot de gevolgen als een risico zich voordoet.
Kwaliteitsdoelen	Beschikbaar, Integer, Vertrouwelijk, Kostenefficiënt

NAP14 — Verifieer altijd¶


Stelling	Verifieer doorlopend de juiste werking van de componenten en beheersmaatregelen van de dienst.
Rationale	Vertrouwen in het service-niveau van een overheidsdienstverlener is alleen gerechtvaardigd als de componenten en beheersmaatregelen van de dienst doorlopend worden geverifieerd.
Kwaliteitsdoelen	Verantwoord, Beschikbaar, Integer, Vertrouwelijk

NAP15 — Maak diensten schaalbaar¶


Stelling	Bereid de dienst voor op veranderende werklast of reikwijdte.
Rationale	Een schaalbare dienst kan omgaan met zowel verwachte als onverwachte intensivering of extensivering. Dit waarborgt de beschikbaarheid van de dienst en hiermee ook de wendbaarheid. Het voorkomt het ad hoc en onder hoge tijdsdruk realiseren van het opschalen van de dienst.
Kwaliteitsdoelen	Betrouwbaar, Beschikbaar, Wendbaar, Innovatief

NAP16 — Voorkom onnodige complexiteit¶


Stelling	Voorkom onnodige complexiteit door activiteiten en middelen die geen waarde toevoegen, weg te laten.
Rationale	Meer complexiteit verhoogt de kosten, verhult kwetsbaarheden en reduceert het overzicht en belemmert veranderingen.
Kwaliteitsdoelen	Begrijpelijk, Wendbaar, Kostenefficiënt, Innovatief

NAP17 — Stuur cyclisch op kwaliteit¶


Stelling	Maak cyclische sturing op de kwaliteit van de dienst mogelijk.
Rationale	Afnemers vragen overheidsorganisaties om transparantie ten aanzien van de geleverde kwaliteit van de dienst en de sturing daarop. De overheidsdienstverlener legt over deze sturing verantwoording af. De overheidsdienstverlener werkt op methodische wijze aan de kwaliteit via een Plan-Do-Check-Act-cyclus (Deming-cirkel).
Kwaliteitsdoelen	Ontvankelijk, Verantwoord, Begrijpelijk, Wendbaar, Uniform, Kostenefficiënt